De Kaart van de Inkomende Prikkels (Bewustzijnsvormen in grote lijnen)

In het vorige artikel hebben we de vijf vormen van bewustzijn kort aangestipt. Nu is het tijd om de kaart van dit landschap verder in te kleuren. Dat doen we bewust in stappen, want echt wakker worden gebeurt niet van de ene op de andere dag — dat heb ik in mijn eigen reis wel ervaren.

Om ons geheugen op te frissen, dit zijn de vijf vormen van input die we elk moment van de dag verwerken:

• Onze vijf zintuigen (de wereld om ons heen)
• Gedachten
• Gevoelens
• Emoties
• Energieën

Dit is nogal een vrachtlading aan informatie die continu ons systeem binnenstroomt. Omdat deze input zo gigantisch is, verdeelt ons lichaam de verwerking in een bewust en een onbewust deel. Met de bewuste input kun je meteen iets: je hoort een auto claxonneren en je stapt opzij.

Het gevaar — of beter gezegd, de uitdaging — zit in de onbewuste input. Zelfs als je je op dit moment mentaal goed voelt, kan er onder de oppervlakte onbewust iets verwerkt worden dat je hele staat van zijn ineens uit balans brengt. Deze onzichtbare signalen worden dag en nacht verwerkt, zelfs als je slaapt, en komen soms pas jaren later aan het licht.

Hoe ik het leven net voor mijn 40ste ervaarde

Omdat ik me dertig jaar lang totaal niet bewust was van deze onbewuste input, liep ik net voor mijn veertigste verjaardag keihard tegen de muur. Ik zat op het laagste punt in mijn leven. Terwijl ik in dat dal zat, kwamen er diepe vragen in mij naar boven: Wat houdt het nu eigenlijk in om mens te zijn? Waarom gaat het, ondanks al mijn harde inzet, niet zoals ik wil? Waarom keert het leven tegen mij en is het zo’n moeilijke reis? Waar is dat paradijs dat in films en boeken wordt benoemd?

In mijn wanhoop vluchtte ik in fantasieën: Was ik maar geboren op een mooi eiland, waar mensen een hechte band hebben, waar geld niet bestaat en waar werken niet hoeft omdat iedereen elkaar helpt. Gewoon genieten op mijn eigen tempo.

Nu weet ik dat dit een ideaalbeeld is, een gedachte van mijn mind om te ontsnappen aan de realiteit. Wat ik op dat moment écht ervaarde, was een totale overprikkeling van mijn gedachten en gevoelens, die samen mijn emoties en mijn energie volledig hadden aangetast.

De noodzaak van vertragen

Om uit die overprikkeling te komen, ontdekte ik één cruciale factor: vertragen. Zolang je doordendert op de automatische piloot, mis je de signalen van je lichaam volledig. Pas wanneer je bewust gas terugneemt en je tempo verlaagt, krijg je de ruimte om te observeren wat er binnenin je gebeurt. Vertragen is niet saai of lui; het is de absolute voorwaarde om De Pauze überhaupt te kunnen toepassen.

Ons bestaan als individueel mens: Het sluiten van de ramen en deuren

Het bizarre is dat we niet zo worden geboren. Vanaf je geboorte ben je uitgerust met al deze prachtige bewustzijnsvormen. Kijk maar naar een kind: voor hen is alles nieuw, puur en intens. Ze kijken met grote, open ogen naar kleuren, vormen en geluiden, en lachen om de kleinste dingen.

Waarom zijn we die pure bewondering onderweg verloren? Het antwoord ligt in twee diepgaande mechanismen van onze psychologie:

1. We proberen vast te houden aan wat we graag voelen.
2. We proberen te vermijden wat we niet graag voelen.

Als kind ontdek je de wereld via je zintuigen. Je merkt dat een zachte knuffel of een sticker van de leraar een fijn gevoel geeft. Maar je ontdekt ook de harde kant: autoritair gedrag van ouders, leraren of de maatschappij. Begeleiding en correctie horen bij het leven, maar vaak gaat dit gepaard met de rauwe emoties en felle reacties van de volwassenen om ons heen. Of denk aan het moment dat jouw niveau op school net even lager ligt dan de rest van de klas; de smileys en stickers gaan aan jou voorbij, en dat doet pijn.

Hier beginnen onze eerste echte problemen. Om onszelf tegen die pijn en afwijzing te beschermen, gaan we bouwen.

Stel je jezelf eens voor als een prachtig, groot huis vol met honderden deuren en ramen. Als kind ren je door dit huis en kijk je vol bewondering door elk open raam naar buiten. Maar naarmate je opgroeit en dingen meemaakt die je niet bevallen of die pijn doen, begin je de ramen en deuren één voor één te sluiten. Je doet de rolluiken naar beneden om de buitenwereld en de pijn buiten te sluiten.

Als je dit zo leest, lijkt het wel alsof we ons eigen leven bewust moeilijk maken. Maar is dat zo? Of zijn het de omstandigheden en de mensen om ons heen die ervoor zorgen dat we die deuren dichttrekken? Het antwoord hangt volledig af van je perspectief.

Wat vaststaat, is dat we rond ons veertigste vaak in een hermetisch gesloten huis wonen. Donker, muf en afgesloten van de werkelijke stroom van het leven. We ervaren de wereld niet meer zoals hij is, maar we ervaren de muren die we zelf hebben opgetrokken.

Jouw Pauzemoment: Welke ramen heb jij gesloten?

Door inzicht te krijgen in hoe we onze eigen deuren en ramen sluiten, herwinnen we de sleutel tot de oplossing. Meer bewustzijn is de enige manier om die rolluiken weer omhoog te trekken en het licht binnen te laten.

Ik wil je vandaag uitnodigen om met de oprechte nieuwsgierigheid van een kind naar jouw eigen 'huis' te kijken. Neem De Pauze, adem een keer diep in, en laat deze vragen eens landen:

• Vraag 1: De spiegel van vandaag. Welk moment vandaag maakte dat je je mentaal of fysiek wilde afsluiten? Was er een opmerking, een blik of een situatie waarin je voelde dat je de 'deur' dichtgooide of in de verdediging schoot?
• Vraag 2: Achter de gesloten deur. Als je durft terug te kijken naar dat moment: welk ongemakkelijk gevoel of welke oude pijn probeerde je op dat moment onbewust te vermijden? Was het de angst om niet goed genoeg te zijn, de angst voor afwijzing, of pure controle?
• Vraag 3: Het raam op een kier. Hoe zou het voelen als je in een soortgelijke situatie de volgende keer De Pauze neemt (2 à 3 seconden) en het raam bewust een klein stukje open laat staan? Wat zou er gebeuren als je de situatie en het gevoel simpelweg toelaat, in plaats van het buiten te sluiten?

Schrijf je antwoorden voor jezelf op. Dit is jouw persoonlijke inventarisatie. Het openen van de ramen begint immers bij het opmerken dat ze dichtzitten.

Tot snel!

Met liefdevolle groet,

Johnny